O fundacji

„ … w systemie, gdzie nie ma obywatelstwa, gdzie obywatelstwo nie ma władzy suwerennej, powstaje pojęcie „oni”. To „oni” coś robią, to się dzieje „przez nich”. Zupełnie inaczej jest natomiast w społeczeństwie obywatelskim. Cokolwiek się dzieje, to jest „nasze”, „przez nas”, a dumni lub zawstydzeni jesteśmy „my”.

Społeczeństwa obywatelskie nigdy nie powstawały inaczej niż poprzez walkę lokalnych społeczności z władzą, ponieważ żadna władza nie pozwala rozwinąć się prawdziwym, choć oczywiście, kontrolowanym samorządom.

To całkiem słuszne, że komuś się coś obiecuje, gdy się go potrzebuje. W ten sposób powstało także obywatelstwo szlacheckie, coś za coś. Ale było to jednak coś więcej - poczucie tego, co nazywam przestrzenią obywatelską. Głos, wołanie o ratowanie wolności, głos o ratowanie ojczyzny. Ten głos oznaczał wołanie, które mogło dojść tylko do człowieka, który żył w przestrzeni obywatelskiej. A jej korzenie w czasach rozbiorów zostały podcięte i nigdy już do dawnej żywotności nie powróciły.”

Te fragmenty wykładu wygłoszonego przez prof. Andrzeja S. Kamińskiego w ramach seminarium „Pamięć - Tożsamość - Odpowiedzialność. Dziedzictwo Pierwszej Rzeczypospolitej”, które odbyło się w dniach 11-12 września 2006 r. w Warszawie przyświecają działalności naszej fundacji. Celem jest przywrócenie do życia społeczeństwa obywatelskiego, którego zalążki powstały już w I Rzeczypospolitej. Mamy nadzieję, że wspólnie z Państwem uda się pobudzić do życia „podcięte korzenie” tak, aby zaczęło z nich ponownie kiełkować „drzewo” przestrzeni obywatelskiej.

Więcej

Artykuły i wykłady prof. Andrzeja S. Kamińskiego o obywatelstwie i naszej tradycji.