III Konferencja 6–14 grudnia 2007 r.

Trzecia konferencja, w większym stopniu niż poprzednie, koncentrowała się na roli Polski w historii całego europejskiego kontynentu. Przedstawiane i dyskutowane recenzje wpisują się zatem w szerszą debatę, dotyczącą całej Europy na temat wizji przeszłości w XIX, a szczególnie w XX w., toczoną nie tylko w naszym kraju, ale niemal we wszystkich krajach Unii. Udział w tworzeniu nowoczesnej cywilizacji europejskiej, rola poszczególnych państw i narodów w konstruowaniu współczesnego porządku politycznego i przy powstawaniu nowego kształtu Europy, wkład w tworzenie kultury i dziedzictwa Zachodu stanowią obecnie przedmiot rywalizacji politycznej i wyznaczają miejsce państw w nowo powstającej hierarchii Unii Europejskiej. Wydaje się, że wielodniowe dyskusje na konferencji polsko-amerykańskiej dobrze przysłużyły się sprawie dowartościowania naszego udziału w tworzeniu historii, kultury i cywilizacji całego obszaru Europy i Ameryki.

Omawiane teksty:

  • Robert A. Divine, T.H. Breen, George Fredrickson, R. Hal Williams, Ariela J. Gross, Randy Roberts, H. W. A. Brands, America Past and Present, Longman
  • Frank L. Kidner, Maria Bucur, Ralph Mathisen, Sally McKee, Theodore R. Weeks, Making Europe: People, Politics, and Culture, Houghton Mifflin
  • John Merriman, A History of Modern Europe: From Renaissance to the Present, W.W.Norton
  • Randy J. Roberts, James S. Olson, US History, Pearson
  • Joseph Rothschild, Nancy Wingfield, Return to Diversity: A Political History of East-Central Europe since World War II, Oxford University Press

Istotnym novum wprowadzonym w trakcie majowej konferencji było zajęcie się również podręcznikami dla szkół średnich, a więc dotarcie nie do setek tysięcy lecz do milionów odbiorców. Obecnie na terenie USA „funkcjonują” cztery podstawowe podręczniki historyczne, przeznaczone dla szkół średnich. Ukazują się w łącznym nakładzie 10 milionów egzemplarzy. Podręcznik US History  jest jednym z tych czterech. Należy dodać, że Randy Roberts jest autorem drugiego podręcznika dla szkół średnich pt. America Past and Present. Dlatego proponowane przez nas zmiany i uzupełnienia będą miały ogromne znaczenie z uwagi na bardzo szeroki zasięg oddziaływania. Randy Roberts zadeklarował uwzględnienie naszych propozycji zmian:  wprowadzenie udziału Tadeusza Kościuszki i Kazimierza Pułaskiego w wojnie o niepodległość Stanów Zjednoczonych w XVIII w., wskazanie na znaczenie Solidarności w upadku bloku sowieckiego w latach 80. XX w. oraz wpisanie tych wydarzeń w kontekst polityki zagranicznej prezydentów J. Cartera i R. Reagana.

Przykładowe tytuły wydanych książek

Innego rodzaju wyzwaniem były dyskusje nad podręcznikami dotyczącymi Europy Środkowej: Return to Diversity i całej Europy: Making Europe. W obu przypadkach poświęcono wiele miejsca Polsce, a historia Europy zawierała wiele faktów z naszej historii, przedstawionych ciekawie i obiektywnie. Wątkiem długo dyskutowanym była rola i znaczenie inteligencji, jako grupy społecznej powstałej w XIX w. Nasze propozycje zmierzały do tego, by z jednej strony pokazać ją w kontekście zmian społecznych zachodzących w całej Europie, z drugiej zaś jej działania na ziemiach polskich. Polski przykład, nasza historia i polski punkt widzenia są stale obecne na kartach tych książek.

W ramach konferencji goście odwiedzili kopalnię soli w Wieliczce oraz Muzeum w Auschwitz. Program zapoznawania się z historią Polski składał się także z wizyty w Muzeum Powstania Warszawskiego, na Zamku Królewskim w Warszawie, odwiedzin pałacu w Wilanowie oraz zwiedzania Krakowa.

Pliki do pobrania:
List Johna Merrimana