XI Konferencja 14–25 czerwca 2013 r.

Wprowadzane dzięki naszemu projektowi zmiany, a zwłaszcza obszerne uzupełnienia, są zasadnicze dla obrazu naszego państwa, jego historii i kultury. Co więcej, konferencje wpływają na ożywienie wymiany naukowej między naszymi uniwersytetami, a co ważniejsze, na otwarcie możliwości publikacji polskich historyków za granicą. Kilku ekspertów projektu było zapraszanych do USA na konferencje do uniwersytetów amerykańskich: np. Spasimir Domaradzki, Wojciech Fałkowski, Adam Kożuchowski, kilku wydało również w USA swoje książki.

Podczas tegorocznej Konferencji odbyło się również spotkanie w Krakowie edytorów zagranicznych z władzami polskich wydawców z Uniwersytetu Jagiellońskiego, Polskiej Akademii Umiejętności i Universitas. Polskie wydawnictwa zapoznały gości ze swoją linią wydawniczą, wydawcy zagraniczni informowali o własnych priorytetach. Dyskusja trwała kilka godzin, obie strony wyraziły wolę współpracy.

Omawiane teksty:

  1. Joshua Cole, Carol Symes, Western Civilizations: Their History & their Culture, volumes 1 & 2, W.W. Norton
  2. Patrice Dabrowski, Poland: The First Thousand Years, Northern Illinois University Press
  3. Paul Magocsy, A History of Carpahtian-Rus’ and Carpatho-Rusyns, University of Toronto Press
  4. Michael Meng, Erica Lehrer, Jewish Space in Contemporary Poland, Indiana University Press
  5. Antony Polonsky, The Jews in Poland and Russia, volume 1 (1350-1881), volume 2 (1881-1914), volume 3 (1914-2008), Littman Library of Jewish Civilization
  6. Paulina Pospieszna, Democracy Assistance from the Third Wave: Polish Engagement in Belarus and Ukraine, University of Pittsburgh Press
  7. James Shedel, Synopsis of Austria: A Brief History of Its Creation, Its Rulers, and its Meaning — monograph

Przykładowe tytuły wydanych książek

Za największe sukcesy tegorocznej Konferencji należy uznać zdobycie zgody autorów Western Civilizations — Joshua Cole'a i Carol Symes — na ich przyjazd do Polski i poddanie tego niezwykle poczytnego podręcznika akademickiego pod dokładną ocenę polskich specjalistów przed 20-tą edycją. Autorzy po zwiedzeniu Krakowa, Oświęcimia, Sandomierza, Lublina, Warszawy nie mieli już wątpliwości, że nasz kraj istniał w Europie od 10 wieków, i że należy znaleźć dla niego miejsce zarówno w tekście, jak i wśród ilustracji pokazujących dzieła sztuki i zabytki architektury. Dotychczas obszar Europy ograniczał się do Francji, Anglii, Włoch, Hiszpanii, Niemiec i Rosji. Było tam miejsce dla Mongołów i Turków, ale zabrakło dla Polaków, Litwinów, Czechów, Węgrów i krajów bałkańskich. Waga tekstu oraz zainteresowanie autorów skłoniły nas do przeprowadzenia trzech (a nie jak planowaliśmy dwóch sesji poświęconych zgłaszaniu uwag przez polskich ekspertów). Joshua Cole i Carol Symes zaproponowali przyjazd w następnym roku dla poddania przygotowywanych przez nich zmian w całym tekście pod ponowną krytyczną ewaluację polskich specjalistów. Co więcej, pragną w trakcie wizyty w Polsce zgromadzić fotografie pozwalające porównać równoległość procesów rozwojowych (poczynając od 12 wieku) Europy środkowo-wschodniej z Francją, Anglią, Niemcami i Włochami. W kolejnym 20-tym wydaniu Western Civilizations zostanie zawarty prawdziwy opis polskiej historii oraz osiągnięć kulturalnych i naukowych związanych z naszym obszarem, a zwłaszcza z okresem I Rzeczypospolitej.

Nie mniej istotna była także dyskusja nad monumentalną The Jews in Poland and Russia pióra Anthony Polonsky’ego. Autor przygotowuje skrótową historię zawierającą opracowanie (na podstawie 3 tomów) historii Żydów na terenach polskich i rosyjskich. Autorowi bardzo zależało na poddaniu przygotowywanej pracy do skrupulatnej dyskusji w kręgu najbardziej poważnych specjalistów. Omawialiśmy tę istotną pracę na dwóch bardzo interesujących sesjach w obecności nie tylko autora, ale i jego wydawczyni Connie Webber.

Ze zrozumiałych względów polscy eksperci poświęcili wiele uwagi obszernej Poland: The First Thousand Years autorstwa Patrice Dabrowski. Nie musimy czytelników przekonywać o wadze tej książki dla formowania się opinii o Polsce w świecie anglojęzycznym. Zaproponowano wzmocnienie tła europejskiego i pełniejsze pokazanie “plebsu”, a nie koncentrowanie się na historycznie zmieniających się elitach. Autorka nadesłała list z podziękowaniami za uwagi.

Zbiorowa praca wielu autorów pod red. Michaela Menga i Erici Lehrer pt.: Jewish Space in Contemporary Poland wywołała interesującą i gorącą dyskusję. Część autorów pochodzi i mieszka w Polsce, co więcej, niektórzy z nich są aktywni w “wielkim sporze” wywołanym po ukazaniu się prac Jana Grossa o Jedwabnem oraz kolejnych, na temat odpowiedzialności Polaków za los Żydów w czasie i po II wojnie światowej. Napięcie i obawy przed dyskusją okazały się nieuzasadnione. Eksperci wysoko ocenili pracę i zaproponowali zapoznanie się z niektórymi nowymi pracami na temat oraz rozszerzenie niektórych kwestii poruszanych w książce.

Duże zainteresowanie wzbudził manuskrypt pt.: A History of Carpahtian-Rus’ and Carpatho-Rusyns poświęcony Zakarpackiej Rusi, pióra Paula Roberta Magocsi’ego. Autor, by użyć Imagining Nation Andersona, należy do tych, którzy nadają narodowy kształt mieszkańcom Zakarpackiej Rusi, a więc działaniu, wywołującemu niezadowolenie lub ironię w Moskwie, Kijowie, Warszawie i Budapeszcie. Sam autor złożył nam wszystkim serdeczne i gorące podziękowania za zaproszenie i udział w Konferencji, na której, jak przyznał, zgłoszono wiele cennych uwag, które pomogą mu poprawić tekst przed wydaniem.

Manuskrypt Pauliny Pospiesznej pt.: Democracy Assistance from the Third Wave: Polish Engagement in Belarus and Ukraine przedstawia wysiłek licznych NGO’s i polskiego MSZ na rzecz społeczeństwa obywatelskiego i procesów demokratycznych dla naszych sąsiadów. Dyskusji przysłuchiwała się Katarzyna Węzowska z ramienia Departamentu Dyplomacji Publicznej i Kulturalnej polskiego MSZ.

Tekst pt.: Synopsis of Austria: A Brief History of Its Creation, Its Rulers, and Its Meaning, pióra Jamesa Shedela, przyciągnął naszą specjalną uwagę okresem rozbiorów oraz znaczeniem kilkuwiekowej rywalizacji Habsbursko-Jagiellońskiej na terenie Węgier, Mołdawii, Wołoszczyzny i Transylwanii. Dyskusję wywołała data końcowa monografii, a więc rok 1867 i jego znaczenie dla dalszych dziejów Galicji oraz całej Monarchii Austriacko-Węgierskiej. Przypuszczalnie autor rozszerzy pracę do roku 1918 i poważnie zwiększy ilość miejsca poświęconego sprawom narodowościowym w XIX w.

Listy od gości:
List Carol Symes
List Joshua Cole'a
List Endrego Sashalmi 
List Janet Rabinowitch