XII Konferencja 14–28 czerwca 2014 r.

Projekt stwarza unikalną możliwość zmiany wizerunku Polski w USA i krajach anglojęzycznych, de facto w całym świecie. Konferencje osiągnęły znaczącą renomę w świecie akademickim, na którą zazwyczaj długo się pracuje. Poprzez angażowanie w nasz projekt przedstawicieli świata akademickiego oraz wydawniczego wywieramy bezpośredni wpływ na proces zmiany wizerunku Polski.

Omawiane teksty:

  1. Jesse Kauffman, Elusive Alliance: The German Occupation of Poland in World War I, Harvard University Press
  2. Helga Mitterbauer, Carrie Smith-Prei, Central Europe: Continuities & Transformations, 1900-2000, University of Toronto Press
  3. Kinga Pozniak, Nowa Huta: Generations of Change in a Model Socialist Town, University of Pittsburgh Press
  4. Orest Subtelny, Ukraine: a History, University of Toronto Press
  5. Ronald Tiersky, Erik Jones & Benjamin Stanley (author of the chapter on Poland), Europe Today: A Twenty-first Century Introduction,
    Rowman & Littlefield
  6. Theodore Weeks, Vilnius between Nations, 1795–2000, Northern Illinois University Press
  7. Sharon Wolchik, Jane Curry, Central and East European Politics: From Communism to Democracy, Rowman & Littlefield

Przykładowe tytuły wydanych książek

Pierwszą została omówiona praca Jesse Kauffmana pt. Elusive Alliance: The German Occupation of Poland in World War I. Autor wyjaśnił, jak następowało uściślanie tematu, zaczynał bowiem od badań nad wschodnią polityką Niemiec, a jednocześnie wyjaśnił swoje pierwsze kroki w studiowaniu polskiego języka i zapoznawania się z polska historiografią. Wszyscy dyskutanci wysoko ocenili trud badawczy, zamysł, styl i konstrukcję pracy. Eksperci amerykańscy sugerowali wykorzystanie materiału belgijskiego do wprowadzenia pewnych analogii oraz szersze wykorzystanie literatury i sytuacji na froncie zachodnim dla umocnienia tez pracy. Poważną dyskusję wywołały zastrzeżenia ekspertów wobec traktowania zarówno Dmowskiego jak i Piłsudskiego jako nacjonalistów. Wszyscy obecni anglojęzyczni uczestnicy konferencji byli nadzwyczaj zainteresowani tym wątkiem dyskusji, ponieważ w tej lub innej formie zagadnienie to wciąż wywołuje duże spory i nieporozumienia. Eksperci zwrócili uwagę na ocenę działalności Piłsudskiego, szczególnie koncepcji podporządkowanej Niemcom armii oraz ich sprzecznej z interesami Polski polityki wobec Ukrainy i Białorusi. Zarówno autor jak i edytorka przysłali listy wyrażające wdzięczność za udzieloną im naukową pomoc.

Debatę nad tekstem Oresta Subtelnego Ukraine: a History, która odbyła się we Lwowie, oparto o trzecie wydanie (poprzednie to 1988 i 1994). Praca w bardzo istotny sposób wpłynęła na kształtowanie świadomości młodzieży ukraińskiej po przetłumaczeniu jej na język ukraiński w 1993 r. Wszyscy uczestnicy dyskusji zwrócili uwagę na dominujące znaczenie tej książki, zarówno na społeczeństwo ukraińskie jak i studencką młodzież anglojęzycznych uniwersytetów.

Dyskusja nad tekstem Central & East European Politics: From Communism to Democracy autorstwa Sharon Wolchik i Jane Curry odbyła się na podstawie uzupełnionych i poszerzonych tekstów przygotowywanych do czwartego wydania. Zainteresowanie tematyką zbiorowej pracy jest duże — jest ona powszechnie używana w amerykańskich collegach i uniwersytetach. Książka jest wynikiem współpracy 16 autorów. W książce omówiono ogólne zagadnienia całego regionu, takie jak: dialektyka zmian politycznych, rozwój rynku, etniczność, nacjonalizm i demokracja, rola kobiet w postkomunistycznych procesach politycznych, rozszerzanie się Unii Europejskiej na wschód etc. Eksperci mieli wiele sugestii dotyczące rozdziałów poświęconych Polsce, terenom byłej Jugosławii i Węgier. Najwięcej pochwał zebrali autorzy tekstów o Ukrainie i Rumunii.

Dyskusja nad tekstem Nowa Huta: Generations of Change in a Model Socialist Town autorstwa Kingi Pozniak, która powróciła do miasta swego dzieciństwa, by spróbować przedstawić jego kulturalny zapis w mentalności i artystycznej świadomości, odbyła się w Krakowie. Tekst został bardzo wysoko oceniony przez ekspertów, którzy jednocześnie mieli sugestie co do rozszerzenia kontekstu historycznego książki. Materiał antropologiczny zbudowany na dużej liczbie wywiadów i wspomnień potrzebuje odpowiedniego tła historycznego. Wszyscy recenzenci podkreślali duże osiągnięcie autorki w pokazaniu przeobrażania się olbrzymiej grupy wiejskiego proletariatu w coraz bardziej zwartą społeczność gotową do podjęcia opozycji wobec komunistycznych „konstruktorów” miasta.

Omówienie tekstu pt. Vilnius between Nations, 1795–2000 autorstwa Theodore’a Weeksa, który wcześniej już uczestniczył w naszej konferencji, zostało przeprowadzone w Wilnie. Książka bardzo dobrze wpisuje się w szereg współczesnych “biografii” najciekawszych miast Europy i naszego globu. Eksperci litewscy protestowali przeciwko traktowaniu Wilna jako miasta wielokulturowego i podkreślali siłę narodowych separatyzmów, gdy specjaliści od historii Polski i Białorusi bardzo wysoko ocenili pracę jako pozbawioną tendencyjności zakorzenionej w uprzedzeniach i tradycyjnych stereotypach i „obiektywnie” przedstawiającą historię Wilna. Theodore Weeks podziękował wszystkim uczestnikom konferencji za uważne przeczytanie tekstu i zgłoszone korekty oraz propozycje zmian.

Praca zbiorowa Helgi Mitterbauer i Carrie Smith-Prei pt. Central Europe: Continuities & Transformations 1900-2000, według wyjaśnień Helgi Mitterbauer, koncepcja książki narodziła się w gronie dużej grupy uczonych, którzy w ciągu kilku lat zbierali się na konferencjach w Gratz University dla dyskusji tradycji i kontynuacji idei Austro-Węgier, kładąc dużo większy nacisk na sferę kultury (literatura i sztuka), niż kwestie polityczne i ekonomiczne. Wszyscy dyskutanci zakwestionowali utożsamianie Centralnej Europy tylko z terenami Austro-Węgier oraz zasugerowali rozszerzenie dyskusji o transformacji o ekonomię, zmiany społeczne i polityczne.

W trakcie Konferencji umożliwiliśmy zaproszonym autorom i ich wydawcom zapoznanie się nie tylko z polskim światem naukowym, ale i z naszą kulturą, historią i tradycją istniejącą tak w architekturze, jak i malarstwie. Podobnie do poprzednich seminaryjnych dyskusji i roboczych narad, zadbaliśmy o zorganizowanie spotkań naszych gości z przedstawicielami miejskich samorządów (Urząd Miasta Kraków) oraz przedstawicielami władz lokalnych i centralnych (Sąd Konstytucyjny w Wilnie, Wojewoda Mazowiecki) oraz pracownikami Ministerstwa Spraw Zagranicznych (wiceminister Bogusław Winid, Departament Ameryki, Departament Dyplomacji Publicznej i Kulturalnej).

Listy od gości:

List Bogny Gawrońskiej-Nowak
List Kathleen McDermott
List Petera Krachta
List Erika Jonesa
List Jesse`ego Kauffmana
List Theodore'a Weeksa
List Susan McEachern